labada (rumex patientia) : Karabuğdaygiller familyasından; dere
kenarlarında ve sulak çayırlarda kendiliğinden yetişen bir bitkidir. Haziran
- Eylül ayları arasında yeşilimtırak renkte küçük çiçekler açar. Boyu 50 cm
ile 2 m arasında değişir. Köklerinde nişasta, şekerler, reçine ve antrakinon
türevleri vardır. Yaprakları sebze olarak yenir. Ev ilaçlarında kökü ve
yaprakları kullanılır.
Faydası : Kökü kaynatılıp içilirse bütün kaşıntıları keser. Yeşil tohumları
kaynatılıp içilecek olursa, anne sütünü artırır. Mesane tıkanmasını giderir.
İştah açar. İshali keser.
laden (cistus) : Ladengiller familyasından; İç Anadolu ve sahil
bölgelerinde yetişen, kış aylarında yaprak dökmeyen, yeşil bodur bir
çalıdır. Yaprakları karşılıklı dizilmiştir. Çiçekleri büyük, beyaz veya
pembe renklidir. Meyveleri kapsüldür. İçeriğinde Ladan denilen zamk vardır.
Faydası : Balgam söktürür. Nezleyi keser. Dizanteride faydalıdır.
Parfümeride kullanılır.
lahana (brassica oleracea) : Turpgiller familyasından iri ve kalın
yapraklı bir bitkidir. En çok yetiştirileni baş lahanadır. Yurdumuzun bütün
bölgelerinde yetişir. Başlıca çeşitleri: Kemer lahanası, Batman lahanası,
köse lahanası, Brüksel lahanası ve kara lahana.
Lahana C vitamini bakkımından zengindir. Yapısında kükürt bulunur. Çiğ
olarak yemek veya sıkarak suyunu içmek daha faydalıdır.
Faydası : Kansızlığı giderir. İdrar söktürür. Vücutta biriken zehirli
maddelerin atılmasını sağlar. Mide ve bağırsak yaralarını yumuşatır.
Kabızlığı giderir. Kandaki şeker miktarını düşürür. Vücudu hastalıklara ve
kansere karşı korur. Göğüs ucu çatlaklarını giderir. Sarılık ve safra kesesi
hastalıkları için iyidir. Astımda faydalıdır. Romatizma, siyatik, lumbago ve
Apsede yararlıdır. Ses kısıklığını giderir. İştah açar. Guatr olanlar
yememelidir.
latinçiçeği (frenkteresi) : Latinçiçeğigiller familyasından; bir
çeşit bitkidir. Çiçekleri kırmızı veya turuncudur. Peru'da doğal olarak
yetişir. Çiçekleri salatalarda kullanılır.
Faydası : İştah verir. İdrar söker. Skorbütte faydalıdır.
lavantaçiçeği (lavandula) : Ballıbabagiller familyasından; çalı
görünüşünde, dip kısmı odunsu bir bitkidir. Çiçekleri mavi veya morumsu ya
da koyu kırmızıdır. Kokusu güzeldir. Karabaş lavantaçiçeği denilen türü
yurdumuzda vardır.
Faydası : Kaynatılmış suyu uyarıcı ve midevidir. Küçük bir torba içinde
dolaplara konan lavanta çiçekleri, elbise ve çamaşırları böceklerden korur.
Banyo suyuna güzel koku verir. Lavanta kolonyası vücudu ferahlatır. Ateşi
düşürür.
limon (lemon) : Limonağacının açık sarı renkli, yumurta biçiminde,
kabuğu güzel kokulu, suyu ekşi olan meyvesidir. Kabuklarından limon esansı
çıkarılır. C vitamini, şeker, müsilaj, sitrik asit ve tuzları bakımından
zengindir.
Faydası : Ateşi ve tansiyonu düşürür. Kanı temizler. Susuzluğu giderir.
Kalbi kuvvetlendirir. Damar sertliği ve romatizmada faydalıdır. Gribin çabuk
atlatılmasını sağlar. Mide, bağırsak ve idraryollarındaki mikropları
öldürür. Gıda zehirlenmesini önler. İdrar söktürür. Böbrek ve mesane kum ve
taşlarının düşürülmesine yardımcı olur. Yüzdeki sivilceleri geçirir. Cildin
güzelleşmesini sağlar. Karaciğer hastalıklarında faydalıdır. Dişleri
beyazlatır ve diş etlerini kuvvetlendirir. Nezlede şikayetleri geçirir.
Skorbüt hastalığında faydalıdır. Boğaz ve bademcik iltihaplarının giderir.
İshali keser. Kansızlığı önler. Fazla aybaşı kanamasını önler. Nasırları
söker. Mide ağrılarını dindirir. Baş ağrılarını ve vücut ağrılarını keser.
Yüz çillerinde faydalıdır.